ماقالىلار

ئىسلام ئەخلاقى نوقۇل پەلسەپىۋى چۈشەنچە ياكى كۈلتۈر نامايەندىسى بولۇپلا قالماستىن، بەلكى ئىنسان يارىتىلغاندا ئۇنىڭ پىترىتى ۋە تەبىئىتىگە يەرلەشتۈرۈلگەن ئىلاھىي نۇر، دۇنيا ۋە ئاخىرەتلىك مۇكاپات ياكى جازاسى بولغان ئىلاھىي پەرمان ۋە ئىلاھىي ۋەھىي بىلەن ش

ئاللاھ تائالانىڭ رەھمىتى ۋە پەزلى كەرىمى بىلەن يىلنىڭ ئەڭ ئۇلۇغ ۋە ئەڭ پەزىلەتلىك كۈنلىرىدە تۇرۇۋاتىمىز. ئىسلامنىڭ شىئارى، بىرلىك، باراۋەرلىك ۋە قېرىنداشلىقنىڭ نىشانىسى بولغان قۇربانلىق ئىبادىتىنى ئادا قىلىدىغان قۇربان ھېيت ئايىمىگە يېقىنلاشتۇق. ئالل

ئاللاھ تائالا بەزى كېچە ۋە كۈندۈزلەرنى پەزىلەتلىك قىلغاندۇر. كېچە ۋە كۈنلەرنىڭ بىر-بىرىدىن ئارتۇق قىلىنىشى بىزنى ئۇلاردىكى ياخشىلىقلارنى غەنىيمەت بىلىشكە بىر چاقىرىقتۇر. چۈنكى ئۇ ۋاقىتلار تېز ئۆتۈپ كېتىدۇ، ئۇنى قاچۇرۇپ قويغان كىشى زىيان تارتىدۇ. پەيغ

دۇنياغا شۇنچىلىك بېرىلىپ كەتتۇقكى، خۇددى دۇنيادا ئۆلۈم يوقتەك، قىيامەت كۈنى ئاللاھ تائالانىڭ ئالدىغا ھېساب بەرگىلى بارمايدىغاندەك غەپلەتتە ياشايمىز. ھەر كۈنى دېگۈدەك بىرلىرىنىڭ ۋاپات بولغانلىق خەۋىرىنى ئاڭلايمىز؛ جىنازىلەرنى كۆرىمىز، يەنىلا ئىبرەت ئا

نۇرغۇن ئىشلار بولغانكى، ئەقىللەر ئۇنىڭ ئالدىدا ئاجىز كەلگەن، چارە-تەدبىرلەر ئۈزۈلۈپ قالغان؛ ئەمما ئاللاھ ئۇ ئىشتا كىشىنىڭ خىيالىغىمۇ كەلمىگەن بىر قۇتۇلۇش يولىنى ئېچىپ بەرگەن. يۈسۈپ ئەلەيھىسسالامنىڭ ئەھۋالىغا بىر قاراپ بېقىڭلار: ئۇ كىچىك بىر بالا تۇرۇ

«ئىشنى ياخشى قىلىش» يەنى قانداق بىر ئىشنى قىلسا، ئۇ ئىشنى قېتىرقىنىپ پۇختا ۋە ساغلام قىلىش؛ ئىشقا ھىلە ۋە ساختىلىق ئارىلاشتۇرماسلىق، قولىنىڭ ئۇچچىدا قىلماسلىقتۇر. پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام مۇنداق دەيدۇ: «ئاللاھ ھەقىقەتەن ئىشنى قېتىرقىنىپ پۇختا قىلغان ك

ئىسلامدا ھەر بىر شەخسنىڭ مەسئولىيىتى بولغاندەك، جامائەتنىڭمۇ ئادا قىلىشقا تېگىشلىك مەسئوليەتلىرى بار. جەمئىيەتتە ياخشىلىقلارنى ئوموملاشتۇرۇش، يامانلىقلارنى يوقىتىش، جامائەتنىڭ تەرتىپ – نىزامىغا ئەمەل قىلىپ ئۇنى قوغداشقا تېرىشىش، مۇھىتنى ئاسراش، ھەق –

ئى مۇسۇلمان قېرىندىشىم! ئۆزەڭگە، دىنىڭغا، خەلقىڭگە پايدىلىق ئىشلارنى قىلىشتا جاسارەتلىك، جۈرئەتلىك بولغىن؛ ئاللاھ تائالاغا تەۋەككۈل قىلىپ، ئالغا ئىلگى

ئىسلام دىنى ئىزدىنىشكە، بىلىشكە، ئۆگىنىشكە، ئۆگىتىشكە ۋە تەتقىق قىلىشقا ناھايىتى بەك ئەھمىيەت بېرىدۇ. ئىنساننى باشقا مەخلۇقاتلاردىن ئۈستۈن قىلغان نەرسە ئوقۇش، يېزىش، ئۆگىنىش، ئويلاش، چۈشىنىش، تەتبىقلاش ۋە باشقىلارغا ئۆگىتىش قاتارلىق ئالاھىدىلىكىدۇر.

بۈيۈك ئىسلاھاتچى ئالىم ئابدۇقادىر داموللامنىڭ تالانتى، كۆپ قىرلىق ئىقتىدارى بۇخارادا ئوقۇۋاتقان مەزگىلىدىلا ئوتتۇرىغا چىققان بولۇپ، ئۇستازلىرى ۋە ساۋاقداشلىرى ئۇنىڭغا قايىل بولغان ۋە ئۇنىڭ مول بىلىم ھاسىل قىلغانلىقىغا شاھىت بولغانىدى. شۇ سەۋەبتىن دام

قۇربانلىق قىلىش بىر مالنى كېسىش ۋە ئۇنىڭ گۆشىدىن پايدىلىنىشتىنلا ئىبارەت ئەمەس، بەلكى ئۇنىڭ چوڭقۇر مەنە ۋە ھېكمەتلىرى بار. قۇربانلىق قىلىش - ئاللاھ تائالانىڭ بەرگەن سانسىز نېمەتلىرىگە شۈكرىمىزنىڭ ئىپادىسىدۇر. قۇربانلىق قىلىش – ئاللاھ تائالاغا بولغا

بۇ ئايەتتە بىزنى يالغان خەۋەر ۋە خاتا مەلۇماتلارغا ئالدىنىپ، كېيىن پۇشايمانغا قېلىشتىن ئاگاھلاندۇرىدۇ. شۇڭا ئاڭلىغان ھەر خەۋەرگە، يەتكەن ھەر مەلۇماتقا ئىشىنىشتىن ئاۋۋال ئۇنىڭ راست ياكى يالغان، توغرا ياكى خاتا ئىكەنلىكىنى ئېنىقلاشقا بۇيرىدۇ. چۈنكى مەي

ئەھلى سۈننە ۋەلجامائە قۇرئان كەرىم ۋە ھەدىس شەرىفلەرنىڭ ھەر ئىشتا چېكىدىن ئاشۇرۇۋېتىش ياكى سەل قاراشتىن چەكلەيدىغانلىقىنى، چېكىدىن ئاشۇرۇۋېتىش ياكى سەل قاراش ئارقىلىق نورمال ئىجتىمائىي تەرتىپنى ساقلىغىلى بولمايدىغانلىقىنى، ئەقلىي جەھەتتىن ئېلىپ ئېيتق

جەمئىيەتتە ئەڭ كىچىك، ئەمما ماھىيەتتە ئەڭ چوڭ «دۆلەت» دەپ قارىلىدىغان ئائىلىدە بىر باشقۇرغۇچىنىڭ بولۇشىنى ۋە بۇ باشقۇرغۇچىغا بويسۇنۇشنى تەلەپ قىلىدۇ. ئەمەلىيەتتە، ئۇلى پۇختا قۇرۇلۇپ، تەشكىلاتچانلىقى كۈچلۈك بولغان ئائىلىلەر ئۇزۇن يىللىق چىنار دەرىخىگە

قۇرئانچىلار «قۇرئان بىزگە يېتەرلىك، قۇرئاندىن باشقىسى لازىم ئەمەس» دەيدىغان سەپسەتىنى ئوتتۇرىغا قويغان بولۇپ، ئۇلار بۇ سەپسەتىسىنى بازارغا سېلىش ئارقىلىق رەسۇلۇللاھنىڭ سۈننىتىنى كۆزگە ئىلمىغان ھالدا ھۇجۇم قىلىپ، سۈننەتنىڭ دىندىكى قىممىتى، ئورنى، رولى

قۇرئان كەرىم ئاللاھ تائالانىڭ سۆزى، مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنىڭ مۆجىزىسى، بارلىق مۇسۇلمانلارنىڭ بىردىنبىر دەستۇرى، ئىسلام قانۇنشۇناسلىقىنىڭ بىرىنچى ئاساسلىق مەنبەسىدۇر. قۇرئان كەرىم كەم - زىيادە قىلىنىشتىن ساقلىنىپ قالغان، ئاللاھ تائالادىن چۈشكەن پېتى

ئىمام تاھاۋىي ئەھلى سۈننەت ۋەلجامائەت يولىنى مۇنداق خۇلاسىلەيدۇ: «بۇ ئىفرات بىلەن تەفرىتنىڭ ئوتتۇرىسى، تەشبىھ بىلەن تەئتىلنىڭ ئوتتۇرىسى، جەبرىيەلىك بىلەن قەدەرىيەلىكنىڭ ئوتتۇرىسى، ئۈمىدسىزلىك بىلەن مەغرۇرلۇقنىڭ ئوتتۇرىسى، خەۋف بىلەن رىجانىڭ ئوتتۇرى

ئىتقاد ۋە بىزنىڭ ئىتقادىمىز

سۈرە فاتىھەنىڭ مەزمۇنىدىكى ھۆكۈم ۋە ئۇقۇملار، ئاللاھ بىلەن ئىنساننىڭ مۇناسىۋىتىنى ئۆز ئىچىگە ئىلىش بىلەن بىرگە، ئىنسانغا ئۆلچەملىك ئىبادەت قىلىشنىڭ يولىنى كۆرسىتىدۇ ۋە ھاياتلىقتىكى ياشاش مېتۇدىنىڭ خەرىتىسىنى سىزىپ بېرىش بىلەن بىرگە، زالالەت ۋە ئازغۇن

ئىلىم ۋە ئىلمىيلىك ئۈستۈنلۈكنى ئىگىلىگەن بۈگۈنكى دەۋرنىڭ ئاقىل ۋە سەركە ئىنسانلىرىنىڭ قۇرئان كەرىمدىكى مۆجىزىلىك ھەقىقەتلەرنى تونۇپ يېتىش ئارقىلىق ئىمان ئېيتىشى، ھەقىقەتنى قوبۇل قىلىشى ئاسانغا توختايدۇ. دەرۋەقە، ئالىملارنىڭ قۇرئان كەرىم مۆجىزىلىرى